[anysurfer.logo]

Toolbox Diversiteit

Een bundeling van tools en methodieken voor diversiteitsmedewerkers in het jeugdwerk.
Home

Handicap in de leiding

Jongeren met een handicap als begeleider

Een lange tijd leefde de overtuiging dat jongeren met een handicap niet de rol van begeleider/animator in het jeugdwerk konden opnemen. Door hun fysieke en/of verstandelijke beperking kunnen ze doorgaans niet alle taken en alle verantwoordelijkheden opnemen die horen bij het begeleiden van kinderen en jongeren in de vrije tijd. Naarmate er meer kinderen en jongeren met een handicap als deelnemer de weg vinden naar het jeugdwerk, stijgt ook hun vraag om door te groeien naar de begeleiding. Dit leidde tot een aantal eerste brochures:

Cursus co-animator brengt de bal aan het rollen

Van september 2015 tot september 2016 liep een participatieproject tussen Vlaamse Dienst Speelpleinwerk (VDS) en Konekt. Dit project had als doel om jongeren met een verstandelijke handicap te laten doorgroeien naar de rol van co-animator op het speelplein. Een co-animator is een jongere met een verstandelijke handicap die op basis van eigen talenten en met de nodige ondersteuning een aantal deeltaken op het speelplein op zich neemt. Als co-animator vormt de jongere een meerwaarde voor de animatorenploeg.

Konekt had reeds ervaring in het opleiden van mensen met een handicap tot co-begeleider in de kleuterklas. VDS werkte reeds langer aan inclusief speelpleinwerk. 

Verloop van het project

De animatorcursussen van VDS worden begeleid door verschillende vrijwilligersploegen. In een eerste stap werden de verschillende ploegen geïnformeerd over het project. Daarna bracht een medewerker van Konekt samen met een jongere met een handicap een bezoek aan een animatorcursus. Verschillende sterktes (zoals ervaringsgericht werken) maar ook drempels en aandachtspunten werden in kaart gebracht. Deze feedback werd bezorgd aan de vrijwilligers, samen met suggesties voor verbetering. Daarna werd de cursus grondig bekeken en werden er aanpassingen gedaan in het belang van alle deelnemers.

Ondertussen ging VDS actief op zoek naar kandidaat deelnemers. Dit gebeurde in nauwe relatie met de speelpleinen waar de jongeren ook effectief als co-animator aan de slag konden. Tijdens de cursus zelf kregen de deelnemers extra ondersteuning (extra uitleg, persoonlijke begeleiding, aparte thematische keuzes,...) en werd er gewerkt met een talentgericht trajectboekje in plaats van de gangbare versie. Nadien werden de betrokken speelpleinen voorbereid op de stageperiode door van beide kanten de taken en verwachtingen uit te klaren. Nadien volgde nog een terugkommoment en ontvingen de deelnemers een getuigschrift. 

Verschillende kranten wijdden een artikel aan dit project en het één-programma Iedereen beroemd volgde in 5 afleveringen Liam en Feline als co-animator van cursus tot op het speelplein:

Na  het proefproject, krijgt co-animator vanaf 2017 een volwaardige plek binnen het totale VDS-aanbod. Op verschillende animatorcursussen kunnen jongeren met een handicap mee om co-animator te worden. Ze doorlopen daarbij de volgende stappen: 

1. Intakegesprek: VDS organiseert een intakegesprek samen met de jongeren en de verantwoordelijke van het speelplein. In dit gesprek komt aan bod wat de jongere verwacht van de cursus co-animator; welke ervaringen de jongere heeft op het speelplein en wat hij/zij graag zou doen op het speelplein. Heeft de jongere nog geen speelplein, dan gaan ze eerst samen op zoek naar een speelpleinwerking in de buurt.

2. Kennismaking: De jongeren komen samen met de andere co-animatoren van hun cursus. Ook de begeleiders van de cursus zijn erbij. Ze leren elkaar kennen en geven meer uitleg over de cursus.

3. De jongere volgt een cursus van zes dagen met overnachting.

4. De jongere loopt stage op het speelplein. Hij/zij krijgt een takenpakket op maat van z'n talenten en een aangepast trajectboekje.

5. Tijdens een terugkommoment blikken de deelnemers terug op de stage samen met andere cursisten. Ze ontvangen hun getuigschrift. 

Chirojeugd vlaanderen

Foto (c) chiro, Jan Van Bostraeten

Verdere uitrol van het project

Ondertussen krijgt het project navolging. Chirojeugd Vlaanderen, Scouts & Gidsen Vlaanderen, KSA, Kazou en Hannibal vakanties zetten, met de steun van de Vlaamse Overheid, Cera en Konekt, hun animatorcursussen open voor jongeren met een beperking. Ook Graffiti vzw biedt een traject co-workshop begeleider aan dat jongeren met een beperking klaarstoomt om als als co-begeleider workshops te geven. Op de website van Konekt lees je hier meer over. Je kan hen ook contacteren voor meer informatie. Op dit moment werken ze ook aan train-the-trainer over dit onderwerp en een toolbox met de leerervaringen uit dit en andere projecten.

Op de site van Chirojeugd Vlaanderen kan je alvast lezen hoe zij dit project aanpakken. Ze geven ook tips als je medeleiding autisme heeft of een verstandelijke handicap. In dit interview lees je de ervaringen van Megan, Chiroleidster met autismespectrum en de kijk van haar medeleidsters. 

Lees ook het artikel in De Standaard 'Ook met beperking kan je in leiding'