[anysurfer.logo]

Jongeren onderzoeken de toekomst van werk tijdens 'Expeditie Werk'

Jongeren onderzoeken de toekomst van werk tijdens 'Expeditie Werk'

Jongeren en werk

Met #WatWerkt (2016) bracht De Ambrassade verhalen en ervaringen van jongeren in beeld bij de zoektocht naar werk. In het onderzoek Op weg naar werk (2016) focusten we op de overgang van de schoolbanken naar de arbeidsmarkt. Met dit project zoomen we in op de periode waar jongeren aan het werk zijn: hoe kijken zij naar kwaliteitsvolle loopbanen en werk van de toekomst? 

Expeditie Werk

De Ambrassade wil meer kunnen wegen op het debat dat momenteel gevoerd wordt rond de toekomst van werk (bv. Vlaanderen 2050, Werkbaar Wendbaar Werk, …). Maar daarbij is het belangrijk om de stem van jongeren te verzamelen.

Dit willen we doen tijdens Expeditie Werk. Acht ‘expedities’, namelijk acht jongerengroepen, zullen een jaar lang samen met een begeleider een specifiek thema rond duurzaam en kwaliteitsvol werk in de toekomst exploreren. Vanuit concrete ervaringen, experimenten en dialoog zal elke expeditie een specifiek thema doorleven en doorvoelen.

Op het einde van hun expeditie zullen deze jongeren daardoor in staat zijn om een visie en meningen te vormen rond dat specifieke thema en daardoor beter kunnen deelnemen aan het debat rond de toekomst van werk. De output van de negen expedities zullen we bundelen en nadien ook verder bevragen bij een grotere groep jongeren om een visietekst te creëren rond jongeren en de toekomst van werk. 

“Juist nu is het belangrijk om met de input van jongeren standpunten en visie te ontwikkelen"

Jongeren en de toekomst van werk

Dat werk hoe we het nu kennen in evolutie is en er over x aantal jaar niet meer zal uitzien als vandaag, staat vast. Juist nu is het belangrijk om met de input van jongeren standpunten en visie te ontwikkelen, want de arbeidsmarkt verandert en beleidsontwikkelingen volgen elkaar in sneltempo op. Flexibilisering van de arbeidsmarkt, afbreuk van sociale rechten, tijdelijke statuten, digitalisering, vergrijzing, verlaten van de pensioenleeftijd… zijn allemaal zaken die (on)rechtstreeks jongeren raken in hun zoektocht naar een kwaliteitsvolle loopbaan.


Ook Steunpunt Werk en HIVA schetsen in hun rapport rond Toekomstverkenningen voor de arbeidsmarkt 2050 de evoluties rond werk o.a. met percentages en extrapolaties naar de toekomst. De onderzoekers pleiten in hun studie om het maatschappelijk debat te voeren over de trends en toekomstige problemen (Sels, Vansteenkiste & Knipprath, 2017).

Het spreekt voor zich dat jongeren een stem moeten krijgen in deze debatten. Toch wordt dit tot nu toe veel te weinig gedaan. Iedereen is op zoek naar de stem van jongeren, net omdat jongeren de arbeidsmarkt van vandaag uitdagen. Maar hoe doen we dit op een structureel en duurzame manier? Hoe geven we de toekomstevoluties rond werk cocreatief vorm en bieden we jongeren een duurzaam en toch realistische insteek hierin?

Volgens ons mankeren vandaag enkele zaken om dit te verwezenlijken:

  • Ten eerste ontbreekt de rechtstreekse dialoog tussen jongeren en werkgevers.
  • Ten tweede vergt het meer dan een evenement of een enquête om jongeren echt te betrekken op het beleid. Tot nu toe zijn er geen longitudinale trajecten, participatieve onderzoeken of beleidsanalyses gevoerd met jongeren over dit thema.
  • Ten derde vergeet men vaak dat ‘de jongere’ niet bestaat en dat er rekening moet worden gehouden met een hele diversiteit aan jongeren die moeten worden betrokken.
  • En ten vierde vertrekken initiatieven vaak uit één hoek: ofwel vanuit werkgevers, ofwel van jongerenorganisaties of nog vanuit onderzoekshoek, maar een samenwerking op verschillende terrein met een duurzame verankering naar alle stakeholders ontbreekt. 

Jongerenparticipatie aan het debat via ‘Expedities’

Met dit innovatieve project willen we tegemoetkomen aan deze knelpunten. Wat kwaliteitsvol werk en duurzame loopbanen betekenen voor jongeren willen we definiëren mét jongeren. We willen hen zicht geven op de arbeidsmarkt waarin ze terechtkomen, hoe die zal verschillen van die van vandaag en wat hun rol hierin kan zijn. 

Tegelijkertijd willen we via dialoog bedrijven en beleidsmakers sensibiliseren over wat nodig is om jongeren en de volgende generaties op de werkvloer aan boord te houden in een veranderende wereld. Omdat jongeren nog geen of slechts een beperkte ervaring hebben op de arbeidsmarkt en de veranderingen op de arbeidsmarkt zich in een stroomversnelling bevinden, is het belangrijk om een methodiek te hanteren om hen te bevragen die verder gaat dan het louter registreren van hun mening, maar inzet op het construeren van iets nieuws.

We zetten hiertoe Expedities op. Acht ‘expedities’, namelijk acht jongerengroepen, zullen een jaar lang samen met een begeleider een specifiek thema rond duurzaam en kwaliteitsvol werk in de toekomst exploreren. Vanuit concrete ervaringen, experimenten en dialoog zal elke expeditie een specifiek thema doorleven en doorvoelen. Thema’s die we behandelen in de Expedities liggen nog niet vast, maar willen we bepalen met de jongerengroepen zelf. Enkele mogelijkheden: selfemployment, intergenerationaliteit, basisinkomen, arbeidsherverdeling, deeleconomie, toekomst van laaggeschoolde jobs, digitalisering,…  

Partners van Expeditie Werk

We focussen op een grote verscheidenheid aan groepen jongeren die we telkens willen bereiken via een geschikte jeugdwerkpartner. Daarnaast stappen ook VDAB en Voka mee in het project. 

Het projectverloop

Het project loopt van januari 2019 tot december 2020. Doel van het eerste projectjaar is dat elke Expeditie eind december stelling heeft ingenomen rond hun thema binnen de toekomst van werk en hoe die er idealiter uit moet zien. Voorbeelden hiervan: een visietekst, een product, een filmpje, creatieve vormen,… Dit eindproduct zullen we in een volgende projectfase in 2020 (samen met de jongerengroep) vertalen in een aantal stellingen die we in een grootschalige jongerenbevraging aftoetsen. Met deze input werken we aan beleidsaanbevelingen en gaan we het gesprek met relevante beleidsmakers aan. Als eindproduct maken we een publicatie die de stem van jongeren weergeeft over de arbeidsmarkt van morgen. Deze publicatie is enerzijds informerend voor het jeugdwerk en individuele jongeren en dient anderzijds om het lobbyproces naar beleidsmakers toe mee te staven. Het project eindigt met een publieksmoment waarop de resultaten worden voorgesteld. 

Sara                    De Potter
Sara De Potter
  • Beleidsmedewerker werk & VN