[anysurfer.logo]

Mijn expeditie werk

Mijn expeditie werk

Jongeren en werk
Sara DP Blogfoto

Wat zou ik in 2050, over een dikke 30 jaar, aan het doen zijn? Waarschijnlijk werk ik nog. Maar hoe en wat, daar heb ik absoluut geen beelden bij.

Ik ben Sara en ben sinds drie jaar beleidsmedewerker bij De Ambrassade. Ik ben ongelofelijk geboeid door jongeren en werk. Jongeren hadden tot nu toe, post-crisis gewijs, een zeer kwetsbare positie op de arbeidsmarkt. En daar wilden we iets aan doen met De Ambrassade. Maar dat verhaal hoort intussen voor de meeste jongeren tot het verleden. Want intussen trekt de arbeidsmarkt opnieuw aan en zien we dat we zelf de andere kant op gaan: arbeidskrapte. Bedrijven vinden geen werknemers meer. En wat blijkt? Ondanks alle doemscenario’s waarbij gedacht wordt dat robots ons werk zullen afpakken in de toekomst, blijkt uit onderzoek dat er net méér vraag zal zijn naar arbeidskrachten. Dit triggerde mij om mijn toekomstbril op te zetten.

Op beleidsvlak wordt het werken in 2050 nu al vormgegeven: arbeidsmarktexperten buigen zich over het thema, sociale partners zetten hun strategieën uit, bedrijven worden klaargestoomd, levenslang leren wordt de norm. Maar volgens mij wordt één heel belangrijke groep vergeten: de jongeren. Wie zal werken in 2050? Juist, niet de witte mannelijke zestigers die nu het gros van de macht in handen hebben. Maar een heel diverse groep mensen die vandaag jong is. Ze zitten nog op de schoolbanken, hebben een eerste werkervaring achter de rug, willen ondernemer worden of zijn op zoek naar een job.

Waar hebben jongeren zin in? Hoe kijken zij naar levenslang leren, een inkomen verwerven en de balans werk – privé? Wat zoeken ze in een job? Hoe willen zij later oud worden? Over die vragen buig ik mij, samen met partner in crime Kris (procesbegeleider bij Kessels & Smit) en de partners van Expeditie Werk. Hoe dit project precies in elkaar steekt lees je hiernaast.

Sinds januari zijn we van start. En we leerden al ongelofelijk veel. Niet enkel over de toekomst van werk en jongeren, maar ook over het opzetten van innovatieve projecten met partners, ervaringsgericht leren met jongeren etc. En die lessen deel ik graag met jullie. Ik neem me voor om minstens maandelijks een blogpostje met jullie te delen over wat me inspireert, bijblijft, goesting geeft in dit mooie project. Wordt dus absoluut vervolgd!

Tot snel,

Sara 


Les 5: Een niet af resultaat ‘tonen’ als leermoment

10/12/2019

Op donderdag 28 november organiseerden we What’s after work. Doel was om iedereen die eerder betrokken was op het project Expeditie Werk samen te brengen en in dialoog te gaan over de meningen die jongeren uitten tijdens hun expedities. Er ging een informele sfeer waarbij op een krachtige en dynamische manier dialoog werd gecreëerd tussen jongeren en beleidsmakers over de toekomst van werk. We hielden dialoog over behoeftes en oplossingsrichtingen die jongeren formuleerden over de toekomst van werk en scherpten deze samen met de deelnemers nog verder aan.

Dit moment was een atypisch evenement voor De Ambrassade. We presenteerden namelijk tussentijdse resultaten van een project dat nog niet af is. We presenteerden geen mooi afgerond project, geen finaal onderzoek met grote conclusies en aanbevelingen, maar behoeftes en oplossingsrichtingen die jongeren tijdens het eerste projectjaar met ons deelden. Door dit onaffe verhaal zo te benoemen, hier waarde aan te hechten, maar ook opening te creëren voor feedback en het samen verder zoeken, werd dit een sterk moment. Het was een uitnodiging om mee te denken over de ideeën, aanzetten tot een visie en mogelijke aanbevelingen. We stelden ons in die zin kwetsbaar op, maar creëerden zo ook een positieve en constructieve dialoogsfeer.

Wat ook hielp is dat we geen wollige toekomstideeën voorstelden, maar heel concrete stellingen die aanzetten tot debat en het innemen van een standpunt. Dit debat vond eerst tijdens de dialoogtafels plaats, maar ook nadien werd er bij een glaasje verder gediscussieerd.

Deelnemers, zowel jongeren, jeugdwerkers als beleidsmakers, waren blij dat er ruimte was voor hun bijdrages en zijn nieuwsgierig naar het tweede projectjaar waarin ze graag betrokken worden. Voor ons was dit een sterk leermoment dat ons visie gaf over hoe we het tweede projectjaar willen aanpakken en waar we inhoudelijk ook nog kunnen bijsturen. 


Les 4: Expeditie NETwerk, een netwerk rond Expeditie Werk

30/09/2019

Expeditie Werk is een project waarbij we de stem van jongeren willen laten horen aan het beleid én impact willen hebben. We vinden het hierbij belangrijk om van bij het begin contact te hebben met beleidsmakers en andere belangrijke actoren zoals de sociale partners. Op die manier willen we ervoor zorgen dat ze open staan voor onze beleidsaanbevelingen en hier echt iets mee kunnen doen. Niets meer demotiverend dan een participatief project lopen dat uitmondt in beleidsaanbevelingen waar niemand op zit te wachten. Daarnaast willen we door hen te betrekken ook steeds de realiteitscheck maken en beroep doen op hun expertise.

Zo startten we met Expeditie NETwerk, een netwerk dat we creëerden rond Expeditie Werk. Naast de jeugdwerkorganisaties die de expedities begeleiden met jongeren, schuiven ook beleidsmakers en andere belangrijke actoren mee aan tafel. Zo is VDAB als mede-organisator van Expeditie Werk steevast aanwezig, maar ook ACV, Voka en Departement Werk en Sociale economie.

Expeditie NETwerk wordt vier maal georganiseerd, telkens bij de aanvang van een nieuwe projectfase. We laten ons inspireren door de kennis van de aanwezigen, maar treden ook naar buiten om goede praktijken te bezoeken of nodigen interessante gastsprekers uit. Zo deelden de aanwezige experts op een eerste NETwerk hun inzichten op de toekomst van werk en hoe zij dit vanuit hun organisaties percipiëren via TED talks. Bij een tweede NETwerk nodigden we Femma uit om het te hebben over hun 30 urenweek en gingen we op bezoek bij Stelplaats Leuven om ons te voeden met inspirerende jongerenpraktijken rond werk.

Maar dat is niet alles. Het netwerk aan zich is natuurlijk ook waardevol. Als De Ambrassade is het onze taak als netwerkorganisatie om organisaties die elkaar anders niet tegenkomen toch met elkaar in contact te brengen. Bij een thema als de toekomst van werk is dit bij uitstek interessant omdat de perspectieven van jeugdwerkers, die dagelijks met jongeren in de praktijk staan, volledig anders zijn dan die van beleidsmakers en sociale partners. Door de opstart van zo’n netwerk verhogen we wederzijds begrip, maar creëren we ook kansen voor verdere ontmoeting en samenwerking.  


Les 3: Hoe krijg je partners warm voor een project dat eigenlijk ver van hun bed is?

27/08/2019

Expeditie Werk staat of valt met haar partners. Het is via jeugdwerkpartners dat we jongeren willen bevragen rond de toekomst van werk, experiment willen opzetten en samen willen leren. Daarom is het natuurlijk belangrijk om een project uit te tekenen mét de partners dat haalbaar is voor hen, maar waar we ook voldoende uithalen.

Vele jeugdwerkpartners waren aanvankelijk geïnteresseerd om deel te nemen aan Expeditie Werk. De toekomst van werk is een thema waar ze nog niet mee bezig zijn, maar allen zien ze wel het maatschappelijk belang ervan om hierop in te zetten en visie te creëren. Beleidsbeslissingen volgen elkaar namelijk in snel tempo op, zonder dat hierbij rekening wordt gehouden met wat jongeren hiervan vinden. En laat politiserend werken en de stem van jongeren tot bij beleidsmakers brengen net een kracht van het jeugdwerk zijn. Interesse in het project was er dus, maar we merkten al snel dat de haalbaarheid voor de jeugdwerkorganisaties een issue was. Ondanks het belang van het thema was dit voor niemand een prioriteit.

Toen we ons projectdesign voorstelden aan de geïnteresseerde partners voelden we weerstand. Aanvankelijk hadden wij een strak projectdesign met vier fases voorop gesteld. Elke organisatie zou een traject of expeditie met jongeren doorlopen en timing gewijs zouden alle expedities telkens in dezelfde fase zitten. Voorafgaand aan de nieuwe fase zouden alle jeugdwerkpartners samenkomen om de volgende fase samen te ontwerpen en de vorige te evalueren. Maar dit rigide verhaal moesten we al snel opbergen.

Dit was niet haalbaar. Een aantal organisaties haakten dan ook af. Een demotiverend moment voor ons, maar aan de andere kant ook heel leerrijk. We besloten om de oefening opnieuw te doen. Zes jeugdwerkorganisaties die nog steeds interesse toonden lieten we ons aanvankelijk idee herontwerpen naar een meer haalbaar verhaal.

Nu hebben we zes expedities met jeugdwerkorganisaties die elk op hun eigen tempo lopen. Sommigen zitten nog in de ontdekkingsfase, anderen in het experiment en anderen zijn toe aan hun terugkomfase. Wij stellen ons flexibel op en gaan op maat aan de slag met de jeugdwerkorganisaties. Dat betekent ook dat we sommige ontwerpmomenten meermaals moeten organiseren.

Voor de lopende expedities zorgen we er ook telkens voor dat wat de jeugdwerkorganisaties onderzoeken aansluit bij hun eigen werking: een reeds lopend project waar een vervolg aan wordt gebreid, interessante experimenten in lijn van waar ze al mee bezig zijn, uitbreiding van het eigen netwerk… Dit werkt, want zo wordt niet enkel aan een output op lange termijn gewerkt, maar wordt de meerwaarde om partner te zijn in Expeditie Werk ook op korte termijn zichtbaar.

Deze manier van werken vraagt een grote flexibiliteit van ons in procesbegeleiding en coördinatie. Maar het zorgt er in ieder geval ook voor dat een haalbaar project wordt gelopen waar zowel op korte als op lange termijn meerwaarde wordt gecreëerd. 


Les 2: Weg met vergadertaal, weg uit de vergaderzaal

05/08/2019

Voor de aanvang van Expeditie Werk tekenden we ons projectdesign gedetailleerd uit. En we zouden de jeugdwerksector niet zijn als we daar geen projectstuurgroepen, evaluatievergaderingen, netwerkmomenten, werkvergaderingen etc. aan toevoegden. Op zoveel mogelijk momenten zoveel mogelijk partners betrekken. Maar wat bleek? De eerste ‘stuurgroep’ was al snel gedoemd tot een saai overleg. Mensen bereidden zich namelijk voor om naar een vergadering te komen, met een ronde tafel, stoelen, en een powerpoint. Ze kijken je aan en denken: “En vertel het nu maar eens, want in mijn agenda staat ‘vergadering’ en dan hoort het zo.” 

Daarnaast was niet iedereen het eens met wie wel of niet in de stuurgroep mocht zitten. Iedereen wilde namelijk op een bepaalde manier zijn zegje kunnen doen. We wilden zoveel mogelijk met onze partners cocreëren en de creativiteit stimuleren. Dus dat betekende weg uit die vergaderzaal, weg van die vergadertaal, weg van wat mensen denken dat van hen verwacht wordt als ze een ‘vergaderverzoek’ krijgen.

Expeditie NETwerken

We doopten onze ‘stuurgroepvergaderingen’ om naar Expeditie NETwerken en de ‘werkvergaderingen’ naar ontwerpmomenten. Bij aanvang van elke projectfase organiseren we nu een hele dag met partners. ’s Ochtends nodigen we alle partners uit voor een Expeditie NETwerk, een soort van miniconferentie waarbij we ons naar aanleiding van de nieuwe fase binnen het project laten inspireren door de expertise van de aanwezigen en goede praktijken onder de loep nemen.

In de namiddag, tijdens een ontwerpmoment, werken we dan de volgende fase verder uit, enkel met de jeugdwerkpartners die zelf een Expeditie met jongeren begeleiden. Maar dat is niet alles. Met Expeditie Werk gaan we op zoek naar de toekomst van de arbeidsmarkt. We willen dan ook dat de locaties waarop we onze partners ontmoeten inspireren en die toekomst op de één of andere manier tot bij ons brengen. Weg dus van de vergaderzaal op het 1e verdiep bij De Ambrassade :-) Zo organiseerden we de Kick Off van ons project bij La Fonderie, het Brussels museum voor arbeid en industrie. Ook in de Work out Room, de cocreatieruimte rond de toekomst van werk van VDAB, en bij Stelplaats in Leuven, een tijdelijke ruimtebesteding van De Lijn met jonge start-ups, waren we al te gast. 


Les 1: Een nieuw project… Hoe beheer ik mijn communicatiestromen?

28/06/2019

PowerPoint to the rescue! Ken je dat gevoel? Je zet een project op met meerdere partners, die van dicht of van ver betrokken zijn. Er wordt heel veel over en weer gemaild. In elke e-mail een bijlage. En “is dat wel de correcte versie van je projectvoorstel?” Of nee, er veranderde juist iets. “Never mind iedereen: hier is een nieuwe versie waar nu écht alles in staat…” Of, “ik post het op Dropbox.” Oeps, iemand geraakt er niet op? Et voilà, een grote frustratie van menig projectcoördinator.

Sinds januari zijn wij van start gegaan met Expeditie Werk met zeven partnerorganisaties die van dichtbij betrokken zijn en dan nog een aantal ondersteunende partners die van wat verder opvolgen. Een eerste uitdaging was dan ook om onze informatiestromen zo duidelijk én simpel mogelijk te beheren. Niet iedereen volgt het project namelijk van even dicht op en drukke agenda’s loeren ook altijd om de hoek. In een klik moest je als het ware terug mee zijn zonder daarbij het risico te lopen oude informatie te raadplegen.

We kozen uiteindelijk voor een old school oplossing. Geen dropboxen, gedeelde documenten of forumsystemen, maar een PowerPoint waar alle informatie netjes staat opgelijst en makkelijk terug is te vinden. De PowerPoint groeit bloggewijs doorheen het project, maar je kunt steeds terug lezen wat er voordien beslist werd indien je even niet meer mee bent. Een PowerPoint dwingt je ook om heel visueel en compact te zijn. Weg met bijlages bij bijlages, verslagen van vergaderingen, paswoorden die je niet kunt vinden voor gedeelde systemen… Gewoon een simpele PowerPoint, voor het gemak omgezet in een PDF bij verzending naar de partners.

Daarmee wil ik niet zeggen natuurlijk dat andere systemen hun waarde niet hebben. Maar voor ons was dit de interessantste keuze, gezien het vooral De Ambrassade is die communiceert naar haar partners met informatie (één weg) en er vaak wat tijd tussen de verschillende fases zit. Eén document dat gaandeweg groeit was met andere woorden wat wij nodig hadden.

Moraal van het verhaal

Probeer op voorhand goed de noden in te schatten qua communicatiestromen en op basis hiervan een keuze te maken. Wie communiceert met wie? Hoeveel partners zijn er betrokken? Wil je vooral informeren of ook deelnemers online laten participeren? Hoeveel tijdinvestering is iedereen bereid te leveren? Etc. Dit bespaart je als projectcoördinator een hoop administratie! 

Sara                    De Potter
Sara De Potter
  • Beleidsmedewerker werk & VN