[anysurfer.logo]

Energiegebruik voor jeugdinfrastructuur

Energiegebruik voor jeugdinfrastructuur

Jeugdlokalen

De stijgende energieprijzen op gas en elektriciteit baart enorm veel mensen zorgen. Ook voor heel wat jeugdwerkorganisaties (boven)lokaal en Vlaams vormt dit extra problemen. Zo is niet alle jeugdwerkinfrastructuur even goed geïsoleerd, is de verwarming ondermaats of werkt de elektriciteit niet zoals het moet. Echter kent het jeugdwerk een doorlopende jaarwerking van de zomer tot de winter waardoor heel wat kinderen en jongeren die aan vakanties, activiteiten, workshops, cursussen enzovoort deelnemen in de winter extra aandacht verdienen. Hogere energiefacturen in de winter mogen dus geen parten spelen om een goede werking te blijven garanderen. 

We geven je in dit artikel verschillende energiebesparende tips om je energiefactuur zo laag mogelijk te houden en verwijzen je door naar verschillende organisaties en instanties met een ondersteuningsaanbod waarbij je te rade kan voor al je energievragen. 

De groenste energie is die die je niet verbruikt

Alle handdoeken ophangen in plaats van in de droogmachine, samen afwassen in plaats van de vaatwasser te gebruiken of liedjes zingen in plaats van de muziekbox kei luid te zetten. Het zijn allemaal zaken om bij stil te staan. Bespreek in je organisatie welke besparingsmogelijkheden er zijn en gooi ze op tafel. Energie besparen doe je samen en vraagt soms een mentaliteitswijziging in kleine en grotere dingen

Alles uit het stopcontact

Verlaat je je gebouw, zorg dan dat zoveel mogelijk onnodige apparatuur uit stopcontacten worden getrokken: een lamp, oplader, radio… Ook een PlayStation, televisie, beamer, laptop en andere apparatuur die je in stand-by kan zetten (er brandt dus nog steeds een lampje op het scherm maar het toestel staat uit) verbruiken nog steeds energie. Je kan beter de gehele stekker uittrekken om extra energieverbruik te vermijden. 

Tip: Het gebruiken van verdeelstekkers die je aan en uit zet bij aankomst en vertrek, bespaart je ook per keer al 1% aan energie

Verwarm een graad lager en minder

Voor velen is 21°C de ideale binnentemperatuur. Als je wil besparen in de winter is het beter om te kiezen voor een lagere temperatuur van 18 of 19°C in combinatie met een extra trui. Als een thermostaat nog maar één graadje lager wordt ingesteld, verbruikt de verwarmingstoestel ongeveer 7% minder energie

Als je weet wanneer je op vaste tijdstippen binnen en buiten gaat in je gebouw kan je je thermostaat instellen op een vast ritme. Slimme thermostaten, die vanop afstand via een app regelbaar zijn, kunnen een extra besparing opleveren vooral wanneer je op onregelmatige tijdstippen je gebouw gebruikt. 

Alle ruimtes warm houden, hoeft zeker niet. Ga na welke ruimtes het meest gebruikt worden en je kan delen met anderen zodat je minder ruimtes hoeft te verwarmen in plaats van het gehele gebouw. Er bestaan ook slimme radiatorthermostaten waarmee de verwarming per ruimte en via een app te regelen is. 

Nog handige tips: 

  • Zet geen meubilair voor een verwarmingstoestel of bedek ze niet met handdoeken of andere stoffen, want dan verwarmen ze minder de ruimte. 
  • De radiatoren regelmatig ontluchten verbetert de werking en vermindert geluid. 

De verwarmingsketel optimaal gebruiken

Vaak staat het in je huurcontract en wordt het aangeraden door je energieleverancier om een jaarlijks onderhoud van je gasketel te doen. Zo'n controle is ook goed om de werking en het verbruik van je gasketel na te gaan. Plan dit dus zeker jaarlijks in bij een gekwalificeerde technieker. Ook je energieleverancier kan mits extra betaling dit onderhoud op je ketel aanbieden. Dit kan ook al een besparende maatregel zijn. 

De toevoertemperatuur van het water van de ketel naar de radiatoren zet je best op 60°. Als je gebouw heel goed geïsoleerd is kan je mogelijks een paar graden lager zetten, vraag dit zeker na bij je onderhoudstechniekers of energieleverancier.

Als je gasketel ook de sanitaire voorzieningen zoals douches en keuken voorziet van warm water, schakel dan de zuinige eco-stand in voor het water. Als je enkele seconden langer wachter eer er warm water uitkomt bespaart je dat ook telkens 1% verwarmingskosten. 

Koelen en vriezen

  • Over het algemeen is een koel-vriescombinatie 20 tot 40% zuiniger dan een afzonderlijke koelkast en diepvriezer.
  • De meest efficiënte koel-vriescombinaties met een A label (het nieuwe energielabel is herkenbaar aan de QR-code die op je toestel staat) gebruikt ongeveer 110 kWh per jaar. Een toestel van 10 jaar oud heeft 3 keer zoveel energie nodig en nog oudere nog meer. Neem dus niet zo snel een oude koelkast, diepvriezer of combitoestel aan van iemand anders en ga liever voor een efficiënt exemplaar. Wacht zeker niet tot een koelkast of diepvries defect is om deze te vervangen. 
  • Ga de grootte van je koelkast eens na, want hoe groter, hoe meer het verbruikt. 
  • Vermijd een warme plaats voor de koelkast/diepvriezer en hou deze 10 cm weg van de muur. 
  • De ideale temperatuur voor de koelkast is 4 tot 5 °C, de diepvriezer - 18°C
  • Hou een koelkasten en diepvriezer steeds goed gevuld, vul die desnoods aan met PET-flessen of piepschuim als die halfleeg is. 
  • Hou de deur van de toestellen zoveel mogelijk dicht. 
  • Zet er geen warm voedsel in. Eten ontdooien in de koelkast is wel een aanrader. 
  • Ontdooi de diepvriezer regelmatig. Een ijslaag van 2 mm geeft een meerverbruik van 10%. 
  • Haal elk jaar van je koelkast en diepvriezer het stof van het rooster aan de achterkant. 

Verlichting

LED-lampen, spaarlampen en TL-lampen zijn het energiezuinigst. Oude gloeilampen en halogeenlampen verspillen heel wat energie: ze werken nog met een gloeidraad, waardoor ze niet alleen licht maar ook warmte produceren. Gemiddeld brandt een lamp 1000 uur per jaar. Een oude lamp van 40 Watt verbruikt 7 keer meer energie dan een LED-lamp van 5 Watt. Per lamp is een besparing van 35 kWh per jaar of bijna 1% op de elektriciteitsfactuur mogelijk. Denk dus zeker goed na welke lampen je best vervangt of niet/minder gebruikt. 

Hou je factuur in de gaten

Ga na of je een contract hebt waarbij je koos voor een variabele energieprijs of vaste energieprijs voor zowel gas en elektriciteit en tot wanneer het geldig is. Heb je een variabele energieprijs, hou dan zeker je facturen in de gaten want het bedrag dat je betaalt kan plots veel hoger zijn dan je denkt

Sommige organisaties beschikken over een aangepaste elektriciteitsmeter en krijgen elektriciteit aangerekend via een dag- en nachttarief. Het nachttarief is een verminderde elektriciteitsprijs die geldt tijdens de ‘stille uren’. Meestal valt een dagtarief van 7u tot 22u en het nachttarief van 22u tot 7u. Maar in sommige gemeenten kan dit met een uur verschillen bijvoorbeeld een dagtarief van 6u tot 21u en het nachttarief van 21u tot 6u. Tijdens deze stille uren kan je beter je wasmachine/vaatwasser aanzetten om ook zo te besparen op je rekening.

Zijn de prijzen te hoog? 

Ga zeker ook in onderhandeling met je energieleverancier. Wanneer de bedragen die je per keer moet betalen te hoog zijn kan je hen contacteren om een afbetalingsplan aan te vragen en in kleinere stukjes uit te betalen. 

Ga dan best op zoek naar een andere leverancier. Je kan het best energieleveranciers vergelijken via de website https://www.mijnenergie.be/ 

Je verbruik onder de loep

Behalve het toepassen van de energiebesparende maatregelen, is het vaak nuttig om je gebouw eens te laten onderzoeken door een specialist. Pulse Transitienetwerk biedt gratis energiecoaching en energiescan aan voor jeugdwerkinfrastructuur waarvan het jeugdwerk actief is op lokaal niveau. Ze hebben ook een hele checklist waarmee je zelf je gebouw een grondige doorlichting kan geven.

Investeren via een renteloze lening

Wil je investeren in groene energie maar is het moeilijk om dat financieel draaglijk te houden? 

Organisaties of lokale overheden die beschikken over eigen culturele- of jeugdinfrastructuur, komen in aanmerking voor de renteloze energielening. Een renteloze lening betekent dat je in maandelijkse schijven het geld terugbetaald zonder dat je hier extra voor moet betalen. Dit verschilt met een lening van de bank waar je een rente betaald boven op het geleende bedrag. 

De voornaamste voorwaarde is dat je deze lening op maximum 10 jaar tijd moet terugbetalen. Je kan maximaal 135.000 euro per project lenen. Ook moet de terugverdientijd van de installatie korter zijn dan 10 jaar, dit moet blijken uit de haalbaarheidsstudie die je bij de aanvraag indient. 

Hetgeen in aanmerking komt voor een renteloze energielening: 

  • De aankoop en plaatsing van een fotovoltaïsche installatie (zonnepanelen);
  • de netaansluiting;
  • eventuele graafwerken; 
  • extra AC/DC bekabeling 
  • het BTW-tarief. 
Deze renteloze lening kan je het hele jaar door aanvragen bij de Vlaamse Overheid. 

Onderhandel met je stad/gemeente

Breng het thema energieverbruik zeker eens op de jeugdraad  in je gemeente en pols bij andere jeugdwerkorganisaties uit de buurt of zij ook problemen ervaren met hoge energiefacturen. Zo kan je inschatten of het thema bij hun ook leeft en er nood is aan uitwisseling rond dit thema. 

Ga het gesprek aan met de jeugddienst, de dienst infrastructuur of dienst milieu/klimaat in je gemeente of stad om je noden kenbaar te maken. Met meerdere jeugdwerkorganisaties tezamen kan je de krachten bundelen. De diensten in je gemeente/stad kunnen je coachen op maat en/of kijken naar (financiële) ondersteuning voor jouw organisatie. 

Praat er ook over met politici in je stad of gemeente zodat ze zich bewust zijn van de urgentie en de leefwereld van het jeugdwerk. Door met hen in gesprek te gaan kan er gekeken worden door het gemeentebestuur om bepaalde grote ondersteuningsmaatregelen te realiseren. 
Zo heeft de gemeente Kortenberg een deel van de energiekosten op zich bij hun lokale verenigingen, in ruil dat de gebouwen van verenigingen aan gedeeld ruimtegebruik doen.