Om de vijf jaar zet de Vlaamse Regering de lijnen uit om zoveel mogelijk impact te creëren voor het welbevinden van kinderen en jongeren in Vlaanderen. Dat doet ze door het schrijven van een Jeugd- en Kinderrechtenbeleidsplan (JKP). Het JKP legt zo het jeugd- en kinderrechtenbeleid van de Vlaamse Regering vast. Het wordt gecoördineerd door de minister van Jeugd en is decretaal verankerd. Het JKP is een transversaal plan en heeft dus, naast Jeugd, betrekking op maatschappelijke gerichte beleidsthema's van verschillende andere bevoegdheden en beleidsvelden. In het JKP worden prioriteiten naar voor geschoven waar de regering zoveel mogelijk impact rond wil creëren. Het plan is voor vele beleidsdomeinen een duidelijk afgelijnd engagement om het perspectief van kinderen en jongeren in hun werking te integreren.
Het JKP vertrekt telkens vanuit een omgevingsanalyse, een foto en beginsituatie van de situatie van kinderen en jongeren in Vlaanderen anno 2023, gebaseerd op de resultaten van onderzoek van de laatste jaren en input van jeugdwerkorganisaties en andere beleidsdomeinen.
Daaruit worden prioriteiten gekozen en aanbevelingen geschreven voor de nieuwe Vlaamse Regering. Bij het aanstellen van de minister maakt zij/hij een keuze uit de voorgestelde prioriteiten en legt zo eigen accenten op het JKP. Daarna worden pas acties en een timing (en liefst ook budget) aan de gekozen prioriteiten gekoppeld. Uiterlijk een jaar na haar aantreden legt de Regering het uitgewerkte JKP voor aan het Vlaams Parlement.
In het najaar van 2023 startte het nieuwe traject op, richting het plan voor de nieuwe Vlaamse Regering, voor de periode 2025-2029. Dit plan moet landen in het najaar van 2025. De regering krijgt na haar aanstelling namelijk maar een jaar de tijd om een nieuwe Jeugd- en kinderrechtenbeleidsplan te schrijven.
We geven in dit artikel per stap een update mee:
Nadien werden hier 4 werkgroepen opgericht, met leden van andere administraties, kabinetten en experten (waaronder jeugdwerkers en collega’s van De Ambrassade). Die werkgroepen schrijven tijdens een drietal vergaderingen samen de operationele doelstellingen en acties uit. De tekst moet klaar zijn tegen eind juni. Dat betekent dat er slechts een korte periode is om alles uit te werken.
We koppelen de voortgang van de ontwerpfase ook terug op de komende commissies Jeugdwerk.
Wat gebeurt er met de werkgroepen nadat de plannen klaar zijn? (dit was namelijk een vraag in het advies van de Vlaamse Jeugdraad.)? De werkgroepen blijven niet bestaan in de huidige hoedanigheid. Wat wel?
Zit je nog met vragen of wil je graag meer betrokken worden? Richt je dan naar peter.bosschaert@ambrassade.be
Januari - maart 2025: komen tot prioritaire thema’s
In het najaar van 2024 werd vooral heel veel input verzameld bij verschillende stakeholders. Het departement kwam hiervoor ook op bezoek bij de commissie jeugdwerk en jeugdinformatie. Er werd ook een uitgebreide online bevraging gedaan bij kinderen en jongeren en hun organisaties. Dit voorjaar wordt het JKP verder uitgewerkt, zodat het klaar is in dit najaar.
Vanaf januari 2025 plant het departement het participatietraject via twee sporen:
1. Ze gaan rechtstreeks in gesprek met kinderen en jongeren rond de geselecteerde prioriteiten in samenwerking met KEKI.
2. Ze starten werkgroepen op per prioriteit om geïntegreerd en samen de prioriteit te concretiseren met doelstellingen, acties, indicatoren en budget.
Er liggen een acht tal clusterthema’s op de ontwerptafel:
Die clusterthema's worden in het voorjaar van 2025, tegen eind maart, terug gebracht naar 3 tot 5 prioritaire thema's.
Na overleg met het departement kregen we begin juli een eerste inkijk in de planning van de opmaakt van het nieuwe Jeugd- en Kinderrechtenbeleidsplan (JKP). Het departement heeft het over 4 fases, die we hier kort beschrijven:
• Fase 1: omgevingsanalyse en komen tot 8 mogelijke prioriteiten.
De 8 prioritaire thema’s zijn op basis van de omgevingsanalyse ondertussen bepaald en zijn (in grote lijnen): solidariteit, volwassen worden, ruimte, goed in je vel, stem, vrije tijd, mediawijsheid, veilig opgroeien. Tijdens deze fase, die nu dus loopt, zet het departement ook in op het creëren van interne en externe gedragenheid. Daarom houden ze overleg op zes inputmomenten: drie daarvan zijn in samenwerking met De Ambrassade (Commissie Jeugdinfo, Commissie Jeugdwerk en Adviesraad van De Vlaamse Jeugdraad).
De drie andere zijn in samenwerking met de andere intermediaire organisaties:
• Fase 2: Afbakenen van min. 3 en max. 5 prioriteiten.
Deze fase start net na de vorming van een nieuwe regering en duurt max. 6 maanden. Tijdens deze fase organiseert het departement indirecte participatie door aan te sluiten op evenementen van de intermediaire organisaties om zo in gesprek te kunnen gaan met jeugdwerkers, jeugdambtenaren, onderzoekers, ... (= mensen die de leefwereld van kinderen en jongeren goed kennen). Voor ons betekent dit bijvoorbeeld dat ze op een CJW zullen aansluiten. Op het einde van deze fase ligt er een nota klaar waarin de 8 mogelijk prioriteiten verder zijn uitgediept en waarbij er voor iedere prioriteit een redenering is opgebouwd waarom deze prioritair is. Er volgt hoogstwaarschijnlijk een adviesvraag voor de VJR.
• Fase 3: Uitwerken van de prioriteiten
De prioriteiten worden bepaald door de Minister van Jeugd. Er worden werkgroepen opgericht die deze verder uitwerken tot concrete plannen met doelstellingen, acties en budgetten. In de werkgroepen zetelen mensen van de relevante departementen en experten uit het veld. Ze zullen ook input krijgen van kinderen en jongeren. Levuur trekt dit participatieproces en zal hiervoor samenwerken met verschillende jeugdwerkorganisaties. Op het einde van deze fase is het JKP klaar. Er volgt een adviesvraag voor de VJR.
• Fase 4: Het JKP gaat van start
Deze fase start ten laatste 1 jaar na de regeringsvorming.
Oplevering van de definitieve omgevingsanalyse 2024 (juni 2024)
De definitieve omgevingsanalyse 2024 werd in juni door het Departement Jeugd gepubliceerd.Tijdens deze bespreking van het ontwerp van het eindrapport brachten we verschillende aandachtspunten naar voor, die werden geformuleerd op basis van de feeedback van jeugdwerkorganisaties en input van de commissie jeugdwerk.
Een greep uit die feedback:Het departement CJM nodigde ons uit om in dialoog te gaan met de aanspreekpunten Jeugd-en kinderrechtenbeleid van verschillende beleidsdomeinen, de kinderrechtenactoren, lokale besturen en andere jeugdwerkorganisaties rond de grote uitdagingen voor de periode 2025-2029. Daarnaast analyseerden we samen het ontwerp van de omgevingsanalyse en gaven we aandachtspunten mee voor de administratie richting het nieuwe JKP.