[anysurfer.logo]

Jeugdwerk en corona: FAQ voor lokaal jeugdwerk en begeleiders

Jeugdwerk en corona: FAQ voor lokaal jeugdwerk en begeleiders

Corona en jeugdwerk

Vanaf 17 maart gingen er in heel België een hele resem coronamaatregelen van kracht. De federale overheid besliste om deze maatregelen tot en met zondag 3 mei te laten gelden. Na 3 mei beginnen we aan een nieuwe fase waarin de maatregelen om de verspreiding van het corona-virus in te dijken stelselmatig versoepeld worden.
Deze maatregelen hebben ook gevolgen voor het jeugdwerk. 

Waarom moeten al deze activiteiten eigenlijk geannuleerd worden?

Het gevaar van het corona-virus zit hem vooral in de capaciteit van onze ziekenhuizen. Als we niets doen om dit virus in te dijken, dan stijgen het aantal ziekenhuisopnames enorm. En is er onvoldoende plaats voor patiënten die ook intensieve zorg nodig hebben. Wat de overheid wil vermijden, is dat ziekenhuizen op een bepaald moment patiënten die intensieve zorg nodig hebben moeten weigeren.
Om niet in deze situatie terecht te komen, moeten we er voor zorgen dat er geen piek is in corona-besmettingen. Dat kan alleen als we het virus niet de kans geven om zich verder te verspreiden. Dat kunnen we bereiken door zo min mogelijk met elkaar in contact te komen. Dit kan door zelf je verantwoordelijkheid op te nemen en zoveel mogelijk thuis te blijven. Maar ook door solidair te zijn met anderen en alle recreatieve activiteiten (weekends, eetfestijnen, fuiven, wekelijkse of dagelijkse activiteiten, ...) tot aan de Paasvakantie te annuleren of te verplaatsen.

FAQ's: veelgestelde vragen en hun antwoord 

We beantwoorden hier de meest gestelde vragen die we binnenkregen van coördinatoren in het jeugdwerk, of die nuttig kunnen zijn voor hen. We hebben de vragen onderverdeeld in thema's om de lijst beter scanbaar te maken. Als je het antwoord op een bepaalde vraag wil weten, klik dan op de vraag en dan word je doorgestuurd naar het antwoord. Naast elke vraag vind je wanneer de vragen zijn toegevoegd of wanneer ze zijn geüpdatet. 

Annuleren activiteiten en de gevolgen

  1. We krijgen vragen van groepen die hun geld niet terug krijgen van verblijfscentra/hostels die ze geboekt hebben. Zijn deze locaties niet verplicht hen terug te betalen? Kunnen we juridische stappen ondernemen? (toegevoegd op 26/3/2020)

  2. We krijgen op onze vraag om solidariteit bij het terugvragen van de inschrijvings/deelnemerskosten van ouders soms heel lastige reacties. Hoe kunnen we hiermee omgaan (toegevoegd op 26/3/2020)

  3. Kan ik als organisatie nog steeds een fiscaal attest geven voor onze activiteit die niet is doorgegaan? Kan ik dat attest ook geven als we een deel van de kosten terugbetalen aan de ouders? Kan ik dat attest geven als we onze activiteit onder een andere vorm organiseren?  (toegevoegd op 26/3/2020)

  4. Zal de mutualiteit/het gezondheidsfonds de dagkost nog steeds terugbetalen als (een deel van) de kosten door de ouders betaald zijn? (toegevoegd op 27/3/2020)

  5. Kunnen we best afgelaste initiatieven/evenementen uitstellen naar het najaar of eerder aflassen? (toegevoegd op 26/3/2020)

  6. Is er een uitspraak gedaan rond de buitenspeeldag? (toegevoegd op 2/4/2020)

Informeren van begeleiders, kinderen en jongeren

  1. Hoe kunnen we de bezorgde begeleiders, kinderen en jongeren goed informeren en ondersteunen? (toegevoegd op 25/3/2020)

  2.  Kan je een steentje bijdragen om de vrije tijd van kinderen en jongeren op te leuken? (toegevoegd op 25/3/2020)

  3. Waar kunnen kinderen en jongeren terecht die hulpvragen hebben? (toegevoegd op 9/4/2020)

Openbare (speel)plekken

  1. Wat met openbare speeltuinen en skateparken? Kunnen kinderen en jongeren hier wel nog terecht? (toegevoegd op 23/3/2020)

Opvang

  1. Mogen onze groepen op eigen initiatief of op vraag van scholen, ouders, ... opvang voorzien voor kinderen van binnen en buiten de eigen organisatie? (toegevoegd op 23/3/2020)

Zomervakantie

  1. Er wordt her en der geopperd om de zomervakantie te verkorten. Is dat besproken met de minister? (toegevoegd op 23/3/2020)

  2. Wat met de zomervakantie, zullen in het zog van festivals, internationale sportevenementen… ook jeugdkampen, jeugdvakanties, speelpleinwerkingen, enz. geannuleerd worden? (toegevoegd op 2/4/2020)

De antwoorden

Annuleren activiteiten en de gevolgen

1. We krijgen vragen van groepen die hun geld niet terug krijgen van verblijfscentra/hostels die ze geboekt hebben. Zijn deze locaties niet verplicht hen terug te betalen? Kunnen we juridische stappen ondernemen.  

Jeugdwerkorganisaties mogen geen kampen/vakanties meer organiseren, uitbaters mogen hun verblijven niet langer openhouden, in beide gevallen spreken we dus van overmacht. Wie dan naar wie moet kijken is niet zo eenvoudig.
Wat zijn de feiten op dit moment (dit komt uit een bevraging van CJT bij heel wat verblijfcentra)
- dat de meeste uitbaters nu al flexibel omgaan met het toepassen van annuleringsvoorwaarden en dit meestal in het voordeel van de gebruikers. Velen betalen nu al geld terug, sommigen hebben nauwelijks of geen voorschotten ontvangen en zien dus niets, anderen wachten af wat de crisis brengt en hoeveel overheidssteun er volgt met de intentie om groepen zoveel mogelijk terug te geven.
- Tegelijk komen er bij CJT schrijnende getuigenissen binnen van jeugdverblijfcentra die niet weten hoe ze dit gaan overleven en die snel duidelijkheid vragen.
- Er wordt verwezen naar de €5 miljoen die minister Demir op 13/3 aankondigde ter ondersteuning van het sociaal- en jeugdtoerisme. We mogen dit echter niet overschatten.
Ten eerste is er geen duidelijkheid over hoe dit verdeeld wordt. Noch over hoeveel naar sociaal- en hoeveel naar jeugdtoerisme, beide hebben het nodig dus ook daar heerst solidariteit.
Ten tweede is uit de bevraging gebleken dat de impact voor jeugdverblijven nu al groter is dan de voorgestelde €5 miljoen en in de bevraging werd nog geen rekening gehouden met de paasvakantie want dat was op dinsdag nog niet aan de orde.
Ten derde zijn jeugdverblijven 1 deel van het jeugdtoerisme, maar zijn er ook nog de hostels/jeugdherbergen die dus ook nog niet meegerekend zijn in de impact.

Wij willen daarom in dit verband een algemene oproep tot solidariteit en geduld lanceren. Sommige uitbaters ontvingen reeds dagvaardingen van jeugdgroepen die meteen al hun geld terug willen. Algemeen krijgen we het signaal dat de toon bij sommige groepen verscherpt.
Gelukkig zijn deze groepen in de minderheid en is er verder ook heel veel begrip van vele groepen maar het belangrijkste is dat jullie goed met elkaar spreken en erken daarin de gevolgen voor elkaar.

Iedereen lijdt momenteel schade: we roepen op om dit samen te dragen (uitbaters, groepen en ouders). Als één van deze partijen alles alleen moet dragen, gebeuren er ongelukken, lees: gaan er organisaties overkop. Of dat nu een jeugdverblijf of een jeugdorganisatie is, het is in beide gevallen een drama dat we moeten vermijden. De jeugdsector en jeugdtoerisme sector hebben elkaar nodig, we werken reeds vele jaren goed en constructief samen, laten we dat ook doen in deze crisis.

Intussen vragen wij ook verder aan de overheid om deze problemen te erkennen en samen met ons de zoeken naar concrete oplossingen en steunmaatregelen.  

2. We krijgen op onze vraag om solidariteit bij het terugvragen van de inschrijvings/deelnemerskosten van ouders soms heel lastige reacties. Hoe kunnen we hiermee omgaan? 

Er werd, toen duidelijk werd dat deze crisis stevig zou worden voor de jeugdsector, door Minister Dalle opgeroepen aan ouders om aan het jeugdwerk slechts een gedeeltelijke of geen terugbetaling te vragen van inschrijvingsgelden. 

Dit is vaak een heel gevoelig onderwerp, niet alle gezinnen hebben dezelfde financiële mogelijkheden, financiële problemen zijn niet altijd zichtbaar en er bestaat nog steeds een enorm taboe rond dit thema.

Veel organisaties zijn in principe gebonden aan contracten of overeenkomsten waarin staat dat je terug betaalt als een activiteit niet kan doorgaan. Kijk zeker nog eens goed na wat er exact in jullie overeenkomsten staat. We raden je aan om met veel begrip en in alle openheid te communiceren met ouders wanneer zij niet willen voldoen aan de oproep tot solidariteit en dus wél hun geld volledig terug vragen.

Verwijs gerust naar de oproep van de Minister en geef ook gerust aan waarom je van ouders vraagt om niet het volledige bedrag terug te vragen. 

Misschien kan je een compromis vinden door een deelbedrag te zoeken waarin beide partijen zich kunnen vinden. Je kan ook verwijzen naar eventuele alternatieve activiteiten die je organiseert als organisatie ter compensatie, naar eventuele terugbetalingen van de mutualiteit of de fiscale attesten die je als ouder nog kunt inbrengen als er een deelbedrag betaalt is (hieronder meer informatie hierover). Als er geen mogelijkheden zijn tot een tussenoplossing, is het aan te raden terug te betalen, zover die mogelijkheid bestaat voor je organisatie. 

3. Kan ik als organisatie nog steeds een fiscaal attest geven voor onze activiteit die niet is doorgegaan? Kan ik dat attest ook geven als we een deel van de kosten terugbetalen aan de ouders? Kan ik dat attest geven als we onze activiteit onder een andere vorm organiseren? 

Als ouder of betaler van een jeugdwerkactiviteit kan je een fiscaal attest krijgen waarmee je als ouder belastingsvermindering krijgt voor je kind jonger dan 12 jaar of jonger dan 18 jaar met een zware beperking.

We kregen bevestiging van onze minister Dalle dat ook voor geannuleerde activiteiten een fiscaal attest uitgereikt mag en zal worden als er een betaling plaatsvindt door de ouders (of andere betalers).

Dit is goed nieuws want kan de financiële last voor ouders voor een activiteit die niet heeft plaatsgevonden wat verlichten.

Volgens de Federale overheidsdienst Financiën gelden een aantal criteria voor die fiscale attesten. 
Belangrijk daarbij in deze situatie: zorg ervoor dat je aan ouders een duidelijk betaalbewijs kunt geven van het uiteindelijke bedrag dat betaald is als er controle zou komen.

Let hier ook in het bijzonder op als de ouders of andere betalers een ander bedrag betalen dan oorspronkelijk in de overeenkomst stond (bv. als je een alternatieve activiteit voorziet en hier minder kosten voor aanrekent of als de ouders uit solidariteit bv. 75% van de kostprijs betalen). Zorg ook dan voor een juist betaalbewijs.

Hoe loopt die uitdeling van fiscale attesten?
- De federale overheidsdienst zorgt voor bezorging van al die attesten bij je lokale stad of gemeente en zij bezorgen die aan jou als organisatie.
- De stad of gemeente OF Vlaamse overheid erkennen jou als organisatie
- Daarna vul jij als organisatie ook informatie in, daarin kan je dus in deze specifieke situatie het bedrag aanpassen voor de juiste mensen per kind, per periode, per activiteit.

Zoals je op de webiste van de FOD Financiën ziet, bestaat er bv. wel een max. dagprijs dus ook daarmee dien je wel rekening mee te houden: ouders zullen niet meer fiscale attesten krijgen dan ten belope van deze max. dagprijs x het aantal dagen dat de activiteit normaal gezien gepland was. We weten dat dit wel wat papierwerk vraagt, maar denken dat deze maatregel wel kan zorgen voor een financiële steun voor veel mensen! Meer informatie over de fiscale attesten ook hier

4. Zal de mutualiteit/het gezondheidsfonds de dagkost nog steeds terugbetalen als (een deel van) de kosten door de ouders betaald zijn? 

We weten dat de verschillende mutualiteiten hier geen overschrijdende afspraken over gemaakt hebben, het kan dus een beetje afhangen van je mutualiteit. Wat we wel weten: de meeste mutualiteiten behouden hun tussenkomst als er een vorm van activiteit doorgaat (bv. in online vorm). 
Dit geldt ook als de deelnameprijs of kosten veranderd zijn. Zorg dus dat je als organisatie duidelijk aangeeft of je activiteit op een of andere manier is kunnen doorgaan. Neem uiteraard altijd alle veiligheidsmaatregelen in overweging, niet alle activiteiten kunnen op afstand doorgaan, neem zeker geen risico's.

We kaarten deze kwestie zeker ook aan bij de financiële gevolgen van deze situatie voor het jeugdwerk, kinderen, jongeren en hun ouders.

5. Kunnen we best afgelaste initiatieven/evenementen uitstellen naar het najaar of eerder aflassen? 

De keuze is aan uw organisatie zelf, maar hou er rekening mee dat een najaar altijd al erg vol zit met opstart werkjaar, eetfestijnen... Dus vermijd het volproppen van het najaar 2020. Alle organisaties gaan nog aan het bekomen zijn van deze corona-crisis, vermijd te hoge werklast en werkdruk in het najaar.

Denk goed na of het noodzakelijk is voor jouw organisatie om iets al dan niet nog te laten doorgaan. Heeft het zin van een extra activiteit in te plannen in het komende werkjaar, kan jouw groep dit dragen, is er voldoende draagkracht. Kunnen we op een andere manier het initiatief nu gaan vervangen? 

6. Is er een uitspraak gedaan rond de buitenspeeldag?

Minister Dalle heeft samen met Bataljong en alle deelnemende partners voor Buitenspeeldag besloten om dit evenement niet te laten doorgaan op 22 april. De partners roepen echter wel op om de boodschap achter de Buitenspeeldag niet los te laten: Speel en sport zoveel mogelijk buiten, uiteraard steeds volgens de geldende maatregelen en op een veilige manier. En je kan ook initiatieven voor online of andere alternatieven volgen via de Facebookpagina van de Buitenspeeldag.
Annuleer je eigen evenementen rond de Buitenspeeldag dus zo snel mogelijk. Als je een idee hebt voor een alternatief om buiten spelen aan te moedigen op corona-vrije wijze, mag je dat altijd laten weten aan joris.dekkers@bataljong.be

Informeren van begeleiders, kinderen en jongeren

1. Hoe kunnen we de bezorgde begeleiders, kinderen en jongeren goed informeren en ondersteunen?

Op WAT WAT vind je het artikel van onze collega’s: Corona maakt me bang. Wat nu? Ga gerust even samen met de jongeren en begeleiders kijken om hen op weg te helpen.  Check de website van WAT WAT.

2. Kan je een steentje bijdragen om de vrije tijd van kinderen en jongeren op te leuken? 

Je kan tips en initiatieven om de vele vrije tijd van jongeren leuker in te vullen delen. Vul jouw initiatieven, tips, hashtags, challenges, enz. aan via dit korte formulier van WAT WAT.

3. Waar kunnen kinderen en jongeren terecht die hulpvragen hebben? 

  • Op watwat.be/corona vind je heel wat no-nonsense info op jongerenmaat over vragen waar zij van wakker liggen.
  • Ook het Agentschap Opgroeien bundelt initiatieven die online hulpverlening aanbieden. Jeugdhulpaanbieders die te maken krijgen met een eerste vraag naar hulp van kinderen, jongeren, jongvolwassenen en hun context, kunnen op deze webpagina terecht voor een overzicht van het online hulpaanbod.


Openbare (speel)plekken

1. Wat met openbare speeltuinen en skateparken? Kunnen kinderen en jongeren hier wel nog terecht? 

Zowel binnen- als buitenspeeltuinen op Belgisch grondgebied moeten verplicht sluiten tot en met 3 mei. Een update van de federale overheid aan alle burgemeesters bevestigde deze boodschap nogmaals op zaterdag 14 maart. Deze maatregel geldt voor alle openbare speelterreinen, skateparken, outdoorfitness, kinderboerderijen, commerciële speeltuinen, attractieparken, dierenparken…
Openbare parken blijven wel open, maar wanneer er in het park een speeltuin staat, moet die wel afgesloten worden. Spelen in de tuin, in het bos, op een grasveld, in een boom… zijn waardige alternatieven om te spelen in de buitenlucht.


Opvang

1. Mogen onze groepen op eigen initiatief of op vraag van scholen, ouders, ... opvang voorzien voor kinderen van binnen en buiten de eigen organisatie? 

Het is zo dat scholen en bedrijven die reeds voorzien in opvang die mogen verder zetten maar er kunnen evenwel geen nieuwe initiatieven van opvang worden opgezet. Het is noodzakelijk te voorkomen dat de kinderen die vooraf niet in contact kwamen met elkaar, worden samen gezet.
We raden jeugdwerkgroepen daarom sterk af om kinderen op te vangen in deze situatie.


Zomervakantie

1. Er wordt her en der geopperd om de zomervakantie te verkorten. Is dat besproken met de minister?

We weten dat deze ongerustheid leeft. We hebben voorlopig geen signalen opgevangen waaruit blijkt dat dit voor de Vlaamse Regering in serieuze overweging is. We volgen de situatie op de voet. Vanuit het jeugdwerk zullen we in elk geval het belang benadrukken van een stevige, en lange jeugdwerk-zomervakantie benadrukken.

2. Wat met de zomervakantie, zullen in het zog van festivals, internationale sportevenementen… ook jeugdkampen, jeugdvakanties, speelpleinwerkingen, enz. geannuleerd worden?

Hier en daar komt een bericht in deze aard al eens aan de oppervlakte, bv in de kranten wordt het woord jeugdkampen ook al eens uitgesproken als het gaat over annulaties naar de zomer etc.
Hier zijn echter nog geen formele beslissingen over genomen dus ons baseren op wat we lezen of horen is voorbarig, blijf vooral nog even rustig en neem nu nog geen beslissingen voor de zomer, want:

  • De zomer ligt nog 3 maand van ons af. Er is op heden geen kader vanuit de overheid, het crisiscentrum... om uitspraken te gaan doen over de zomer. 
  • Een jeugdactiviteit vergelijken met een evenement zoals de olympische spelen, EK voetbal, festival... is niet juist, ze zijn verschillend van aard. Jeugdkampen zijn niet zo groot in aantal deelnemers, er komen vooral kinderen en jongeren uit dezelfde regio samen en niet van over de hele wereld. Je kan ze niet zomaar over 1 kam scheren.
  • Momenteel worden al uitspraken gedaan over scholen die als eerste weer zullen mogen opstarten, horeca als laatste... We moeten vooral in de toekomst bekijken waar in deze volgorde het jeugdwerk kan plaatsnemen.
  • Vermijd verschillende snelheden. Als sommige organisaties of steden en gemeenten nu wel al annuleren en andere niet creëren we veel onduidelijkheid binnen de sector maar ook naar ouders, kinderen en jongeren, vrijwilligers...
De Ambrassade en Bataljong zorgen er – samen met de hele jeugdsector – voor dat dit vraagstuk op tijd bij de experten en politici op tafel ligt. En dat er een gezamenlijke beslissing volgt op het moment dat er beter zicht is op de evolutie van de epidemie en de mogelijke heropstart van bepaalde sectoren.